Travma nedir?
Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan, zorlayıcı ya da örseleyici yaşantılara verilen tepkidir. Tek bir olaya bağlı olabileceği gibi, erken döneme dayanan ve tekrar eden deneyimlerden de kaynaklanabilir. Önemli olan olayın "büyüklüğü" değil, kişinin onu nasıl deneyimlediği ve sonrasında nasıl işleyebildiğidir.
Beyin ve beden üzerindeki etkisi
Psikiyatrist Bessel van der Kolk'un yaygın olarak bilinen çalışması "The Body Keeps the Score", travmanın hem bedeni hem beyni etkilediğini vurgular. Araştırmalar, olumsuz çocukluk yaşantılarının (ACEs) sinir ağlarının gelişimini ve stres-hormon sistemlerini etkileyebildiğine; uzun vadede beden sağlığı üzerinde de izler bırakabildiğine işaret eder (ACEs — genel bakış; ACEs ve beyin yapısı — araştırma, PMC). Bu etkiler herkeste aynı değildir; kişiden kişiye değişir.
Zorlayıcı yaşantılar ne kadar yaygın?
ACEs (Olumsuz Çocukluk Yaşantıları) araştırmasına göre yetişkinlerin yaklaşık %64'ü en az bir olumsuz çocukluk yaşantısı bildirmiştir; yaklaşık her 6 kişiden biri dört veya daha fazla yaşantı bildirmiştir. Bu veriler, zorlayıcı yaşantıların istisna değil, oldukça yaygın bir insanlık durumu olduğunu gösterir — ve yalnız olmadığınızı hatırlatır.
Etkilerle çalışmak mümkün
Travmatik yaşantıların etkileri kalıcı bir kader değildir; bu etkilerle çalışmak mümkündür. İşlenmemiş anıların yeniden işlenmesini hedefleyen kanıta dayalı yaklaşımlardan biri EMDR terapisidir. Yoğun kaygı ve gerginlik öne çıktığında kaygı ile çalışma süreci de planlanabilir. Hangi yaklaşımın uygun olduğu, ilk değerlendirme görüşmesinde birlikte belirlenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez ve bireysel bir sonuç vaadi içermez.
Travma hakkında sık sorulan sorular
Travma beyni etkiler mi?
Bilimsel literatür, zorlayıcı ve örseleyici yaşantıların beyin gelişimi ve stres sistemleri üzerinde uzun süreli etkiler bırakabildiğine işaret eder. Van der Kolk'un çalışmaları travmanın bedeni ve beyni etkilediğini vurgular. Bu etkiler kişiden kişiye değişir.
Travmatik yaşantılar ne kadar yaygın?
ACEs araştırmasına göre yetişkinlerin yaklaşık %64'ü en az bir olumsuz çocukluk yaşantısı bildirmiştir; yaklaşık her 6 kişiden biri dört veya daha fazla yaşantı bildirmiştir.
Travmanın etkileri geçer mi?
Travmatik yaşantıların etkileriyle çalışmak mümkündür. EMDR gibi kanıta dayalı yaklaşımlar işlenmemiş anıların yeniden işlenmesini hedefler. Sürecin seyri kişiye göre değişir ve bireysel bir sonuç garantisi verilemez.
Ne zaman destek almalıyım?
Geçmiş zorlayıcı yaşantılar günlük yaşamı, ilişkileri veya iyi oluşu sürekli biçimde etkiliyorsa, bir uzman görüşü almanın faydalı olup olmadığını değerlendirmek kişisel bir tercihtir.
Travma ile çalışmak için randevu
Geçmiş zorlayıcı yaşantıların etkilerini ilk görüşmede birlikte değerlendirelim. Yüz yüze ve online seans seçeneği.